حیجاب بۆ کۆیله‌ کردنی ژنانه‌ نه‌ک مۆدێلێک له‌جل و به‌رگ !

 

ژن کائینێکی زۆر ترسناکه‌ بۆ ئیسلام

وه‌ستا که‌مال

“به‌ئافره‌تانی ئیمان دار بڵێ چاویان بپارێزن و داوێنی خۆیان بپارێزن له ‌گوناح  وه‌ زینه‌ت و جوانی خۆیان ده‌ر نه‌خه‌ن با سه‌ر پۆشه‌کانیان سینه‌ و به‌رۆکیان  داپۆشێ “.

وشه‌ی حیجاب به‌مانا حرفیه‌که‌ی به‌ واتای ( په‌رده‌ ) دێت . ئه‌مه‌ له‌قورئاندا به‌کار هاتوه‌ وه‌ک ڕێنوێنیه‌ک بۆ ئه‌و که‌سانه‌ی که ‌باوه‌ڕیان به‌ محمد هێناوه‌ ‌ کاتێک  پیاوێک  قسه‌ ئه‌کات‌ له‌گه‌ڵ ژنه‌کانی  پێغه‌مبه‌ردا . با ژنه‌کان حیجاب  بن  وه‌ له ‌پشتی  په‌رده‌‌وه ‌ قسه‌ بکه‌ن . که‌واته‌  دیارده‌ی حیجاب دیارده‌ی دینی ئیسلامه‌ بۆ داپۆشینی سه‌رو چاویان بۆ ئه‌وه‌ی به‌شه‌ره‌ف  بن  وه‌ بتوانن له ‌ئافره‌تانی بێ ڕه‌وشت و خراپ خۆیان جیا بکه‌نه‌وه ، له‌ به‌رامبه‌ر پیاوی نامه‌حره‌مدا خۆیان بپارێزن .‌ 

 سه‌ره‌تا حیجاب له‌ژنه‌کانی پێغه‌مبه‌ره‌وه‌  ده‌ستی  پێ  کرد ،  ئه‌وه‌ی ئینسان سه‌ری لێ ده‌ر ناکات ئه‌وه‌یه‌  که‌  بۆچی ئایه‌تی  گۆشه‌گیر کردن و حیجاب ، که‌ به‌ڕۆشنی  وه‌ک ڕێنما ییه‌ک بۆ ژنه‌کانی پێغه‌مبه‌ر هاتۆته‌ خواره‌وه‌ ، که‌چی  وه‌ک  یاسا و ڕێسا  به‌سه‌ر ته‌واوی ژنانی موسڵماندا  سه‌پێندرا .  له ‌کاتێکدا به‌س ژنه‌کانی محمد قسه و‌ قسه‌ڵۆکیان  به‌ دواوه‌ بوو له‌ ناو خه‌ڵکدا .  ‌  ‌‌‌

 

 دیاره‌  ژن کائینێکی زۆر ترسناکه‌  بۆ ئیسلام ، هه‌میشه‌  شه‌ره‌فی  پیاوان به‌ هۆی ژنانه‌وه‌ وه‌ک  هێلکه‌ی سه‌ر ته‌نافه‌که‌  وایه‌ هه‌ر ڕۆژێک که‌وته‌ خوار شه‌ره‌فی  پیاوه‌که‌  ئه‌شکێ ،  ئه‌گه‌ر ژن عیشق و خۆشه‌ویستی  کرد ، ئه‌گه‌ر له‌ده‌ستی ده‌رچو ته‌نیا جارێک جنسی کرد ، یان به‌بێ ئیزنی خێزان زه‌واجی کرد ، ئه‌وه‌ شه‌ره‌فی  ئه‌و خێزانه‌ هه‌ره‌سی هێناوه‌ بۆ هه‌تا هه‌تایه‌ ئه و ‌خێزانه‌ له‌که‌دار بوه‌و ئه‌بێ ئاره‌قی نێو چاوانی بسڕێت له‌شه‌رمه‌زاریدا  .

 

ئسلام  کۆمه‌ڵگه‌ی فێر کرد ، وه‌ خه‌ڵکی هاندا ، به‌ زه‌ختی شمشێر چه‌سپاندی ، که‌ ئه‌بێ ژن حیجاب بێت ، وه‌ڕێگای دا که‌ به‌ منداڵی به‌شو بدرێن ، وه‌چه‌ند ژنه‌ قبوڵ بکه‌ن  ،  وه‌ لێدانیش له‌ ژانان ڕێگه‌ی  پیدراوه‌  بۆ چاو ترساندن بۆ ئه‌وه‌ی زیاتر مل که‌چ  بن ، وه‌کونجی  ژوره‌وه‌  پایته‌ختی حه‌وانه‌وه‌ی ژنان بێت . دیاره‌ له‌م  دینه‌دا جێگه‌ی ژن به‌هه‌شتی ماڵه‌وه‌یه‌ . ئه‌م دین و که‌لتوره‌ حه‌زی له‌ په‌روه‌رده‌ کردنی ژنانه‌ له‌ ناو ماڵدا. کاتێک ژنێک له‌ ئه‌وروپا هه‌وای که‌لتورێکی زانستی هه‌ل ئه‌مژێ ، وه‌ هه‌ناسه‌یه‌کی کلتورێکی عیلمی وه‌ر ئه‌گرێت ، ناچێته پای ئه‌و که‌لتوره‌ که‌له‌ زه‌مانی زوه‌وه‌  سه‌پاوه‌ به‌سه‌ریدا . ڕێگه‌ به‌هه‌مو ئه‌م شتانه‌ درا له‌ناو کۆمه‌ڵدا . 

 

حیجاب وه‌کو سونه‌تی ئیسلام بۆ جل وبه‌رگی  ژنان . کاتێک بو به ‌یاساو قانون و چه‌سپاندنی فه‌رز کرا که‌ قسه‌یه‌کی زۆر له‌سه‌ر ژنه‌کانی محمد هه‌بو، حیجاب کرا به‌ ئه‌مرێکی واقیع به‌سه‌ر ژناندا ، وه‌ بۆ به‌ کۆیله‌ کردنی ژنان له‌کونجی ماڵه‌وه‌ .

پێش ئیسلام حیجاب نه‌بوه‌ ، ته‌نیا ژنه‌ ناوداره‌کان سه‌رپۆشێکیان ئه‌دا به‌سه‌ریاندا بۆ خۆ جیا کردنه‌وه له‌ژانانی ئاسایی .

 

ئێستا یه‌کێک له گرنگترین مه‌رجه‌کانی  به  ‌ئیسلام  بونی  ژنان  حیجابه‌ .  حیجاب له‌مه‌زهه‌بێکه‌وه‌ بۆ مه‌زهه‌بێکی تر جیاوازییه‌کی بچوکی هه‌یه‌ . هه‌ندێکیان زۆر به‌توندی حیجابیان په‌یڕه‌و کردوه‌ ، وه‌ هه‌ندێکی  تریان په‌چه‌یان داوه‌ به‌سه‌ریاندا . هه‌ندێک له‌ ئیسلامیه‌کان  پێیان  وایه‌  جیایی  دین له‌ده‌وڵه‌ت  ئاسییه‌ . ئه‌ڵێن دوو جۆر ئیسلامان هه‌یه‌ ، ئیسلامی ئه‌مه‌ریکایی و ئیسلامی محمدی ،  تورکیا  ئیسلامی ئه‌مه‌ریکاییه ، ‌دین له‌سیاسه‌ت جیایه‌ ، فره‌ ژنی  قه‌ده‌غه‌یه‌ ، حیجاب ئیجباری نیه‌ ، ژن ئه‌توانێ  به‌ڕێوه‌ به‌ر بێت ، له‌ هه‌ر شه‌ش دادوه‌ر یه‌کێکیان ژنه‌ ، ژن سایه‌ق تکسی ئه‌کات‌ ، ئافره‌تی سۆزانی به ‌ئاشکرا له‌ش فرۆشی ئه‌کات له‌ شوێنه‌ ڕه‌سمیه‌کاندا ، زه‌ریبه‌ ئه‌دا  به‌ده‌وڵه‌تی  ئیسلامی تورکیا ، ده‌وڵه‌تی تورکیاش سه‌رفی ئه‌کات بۆ میلله‌ته‌ موسڵمانه‌که‌ی ، خه‌ڵکیی موسڵمانیش به‌و پاره‌یه‌ حه‌جی پێ ئه‌کات سه‌رفتره‌ی لێ ئه‌دات ، خێرو خێراتی پێ ئه‌که‌ن …هتد . هه‌روه‌ها  له‌ تورکیای موسڵمان  نێره ‌موکه‌کان به‌ئاشکرا به‌له‌شی ڕوتی دێنه‌ سه‌ر جاده‌  خۆپیشان دان ئه‌که‌ن  به‌ده‌لیلی ئه‌وه‌ی که ‌نا‌هێڵن به‌ڕه‌سمی له‌ش فرۆشی بکات  ، با جیان لێ وه‌ر ناگرن . ده‌وڵه‌ت پێیان ئه‌ڵێ بڕۆن خۆتان ساغ بکه‌نه‌وه‌ خۆتان بکه‌ن به‌ ژن یان به‌پیاو . له‌کاتێکدا ئه‌م ده‌وڵه‌ته‌ ش ئیسلامیه‌ . کاتێک نه‌جمه‌دین ئه‌ربه‌کان هاته‌ سه‌حوکم هه‌مو هێزه ‌ئسلامیه‌کانی کوردستان  شه‌و تا به‌یان ته‌قه‌ی خۆشیان کرد . وه‌ له‌ ساڵی 1993 دا   له‌کاتی هه‌ڵ بژاردنه‌که‌ی مه‌سعود یه‌لمازدا  ئیسلامیه‌کان هوهایان ئه‌کرد  ئه‌یان وت مه‌سعود سه‌رۆکمانه‌ با تانسۆ چیله‌ر بچێت بۆ مطبخ ،  چونکه‌ ژن بۆ چێشتخانه‌ ئه‌بێ ، نه‌ک ببێ به‌ سه‌رۆک وه‌زیر . دیاره‌ له‌ وڵاتانی موسڵماندا  پله‌ و پایه‌ی ژن زۆر لاوازه‌ هه‌رده‌م مه‌ترسی گورزیان به‌سه‌ره‌وه‌یه‌ . ئه‌مه‌ش بۆ به‌ رژه‌وه‌ندی زل هێزه‌کان باشه‌‌ . ئیسلامی محمدیش ئێران و ئه‌فغنساتن و سعودیه‌یه‌ که‌ ئه‌مانه‌ زۆر توند ڕه‌ون ، ته‌نانه‌ت ژن بۆی نیه‌ به‌ ته‌نیا بچێت بۆ بازاڕ شت بکڕێ به‌ تایبه‌ت له‌ سعودیه‌  .

 

به‌ڵام  به‌هۆی  تێک  شکاندنی  ئیمپراتۆریه‌  ئیسلامیه‌کان ، ڕه‌ونه‌قی  ده‌سه‌ڵاتی  ئیسلام  له‌باری سیاسی و ئیجتماعییه‌وه‌‌ که‌م  بوه‌وه ‌ له‌سه‌ر ژنان  ‌ به‌ده‌ره‌جه‌یه‌کی زۆر هاته‌ خواروه‌  له‌سه‌ر هه‌مو کۆمه‌ڵگه‌ش به‌شێوه‌یه‌کی گشتی . ئیمپارتۆر دوای ئیمراتۆر بو به‌ بینا به‌رزه‌کانی 11 ی سێپته‌مبه‌ر و هه‌ره‌سی ئه‌هێنا ،  ئیسلام  پاشه‌کشه‌یه‌کی  زۆری  پێکرا ، به‌تایبه‌ت به‌هۆی هاتنی وڵاته‌  ئیستعماریه‌کان  بۆ  وڵاتانی  خۆر هه‌ڵاتی  ناوه‌ڕاست  و چه‌سپاندنی  سیاده‌ی خۆیان وه‌ ڕوخانی ده‌وڵه‌تی عواسمانلی وای له ‌ئیسلام  کرد که ‌لوتی له‌ئه‌رز بدرێت بۆ فه‌تره‌یه‌کی ئێجگار  زۆر .

 

  له‌دوای شه‌سته‌کاندا به‌هۆی بوحرانێکی ده‌وڵه‌تی و شکستی پرۆژه‌ی مۆدێرنیزه‌ که‌ردنی  وڵاتانی خۆر هه‌ڵاتی ناوه‌ڕاست له‌لایه‌ن ئه‌وروپاوه‌ ئیسلامی سیاسی له‌دایک  بوه‌وه‌  وه‌کو یه‌ک ئالته‌رناتیڤی کۆنه‌په‌رست له‌ هه‌مو ناوچه‌که‌دا . ده‌وڵه‌تانی  ناوچه‌که‌ ئه‌وه‌نده‌ی ئاوڕیان له‌ بلۆکی شه‌ڕق دایه‌وه‌ وه‌کو سیاسه‌ت  ، ئه‌وه‌نده‌ش پشتیان له‌ پرۆژه‌ی مۆدێرنیزه‌کردنی ئه‌وروپا  کرد . ئه‌مریکاش به‌دژی سۆڤیه‌ت ئیسلامی سیاسی به‌هێز کرد ، ئیتر ورده‌  ورده‌ جارێکی تر ئیسلام  هاته‌وه‌ سه‌ر شانۆی سیاسه‌ت و خۆی ڕێک خسته‌وه‌ ، هه‌ر چه‌ند هۆ کاره‌کان زۆر ترن به‌ڵام ئه‌وه‌ی من مه‌به‌ستمه‌ لێره‌دا چه‌ند شتێکی تره .

ئێستا  ئه‌م ئیسلامی سیاسیه‌ شه‌ڕی  ده‌وڵه‌ت و ده‌سه‌ڵات ئه‌کات ، شه‌ڕی هه‌ڵاواردنی مرۆڤه‌کان ئه‌کات . شه‌ڕی شارستانیه‌ته‌کان ئه‌کات …هتد . وه‌ ئه‌وه‌ی که‌ ئه‌مڕۆ ئیسلامیه‌کان به‌نیازن بۆ ئه‌وه‌ی بێنه‌وه‌ مایه‌ ، ڕێک  گه‌ڕانه‌وه‌یه ‌ بۆ هه‌ل و مه‌رجێک که ‌ده‌یان سه‌ده‌یه‌ له‌ پاش مردنی پێغه‌مبه‌ره‌وه‌  له‌ده‌ستیان داوه‌ . ‌

  

 له‌هه‌مو ووڵاته‌ ئیسلامیه‌کان .

حیجاب به‌رچاوترین نیشانه‌ی ژیاندنه‌وه‌ی بزوتنه‌وه‌ی سیاسی  ئیسلامیه‌  له‌ناو ژناندا . که ‌هه‌زاران  کچی  گه‌نج و پیری له‌خشته‌ بردوه‌ و به‌رهه‌می هێناوه‌ . بڵاو بونه‌وه‌ی ئه‌م دیارده‌ زه‌قه‌  له ‌دوای کاره‌ساتی تێکشکانی میصر جارێکی تر  له‌به‌رامبه‌ر ئیسرایل دا له‌ ساڵی 1967 دا  ده‌ستی پی کرد ، بۆ لێکدانه‌وه‌ی ئه‌م  چۆک  دا دانه‌ی جمال عبدل ناصر ، زانایانی ئیسلام  په‌نجه‌ی تاوانیان بۆ حکومه‌تی  سکۆلاری جمال عبدل ناصر ڕاکێشاو داوایان له‌خه‌ڵکی میصر کرد که‌ بگه‌ڕێنه‌وه‌ بۆ یاساکانی  ئیسلام ، یاسایه‌ک  که ‌له‌وه‌و پێش ده‌ستیان لێ هه‌ڵگرتبو . ورده‌  ورده‌ ئیسلامی سیاسی له‌میصر دروست بو ، به‌م  هۆیه‌وه‌  ژماره‌ی حیجابی ژنان زیادی کرد . وه‌ به‌م  جۆره‌ حیجاب وه‌کو نه‌ریتێکی کۆن خوازانه ‌ له‌جل و به‌رگدا  له‌به‌رامبه‌ر جل و به‌رگی مۆدێرن دا ، وه‌ بۆ فاسد کردنی دنیای مۆدیرنیزم  وه‌ستاوه‌یه‌وه‌ .

 

به‌ڵام ژیاندنه‌وه‌یه‌کی خێراترو واقیعی تر له‌گه‌ڵ شۆڕشی ئیسلامی ئێراندا بو ، که‌سیاسه‌تی ئێران له‌ناو چه‌که ‌داو وه ‌دروست کردنی بزوتنه‌وه‌یه‌کی پان ئیسلامیستی له‌ هه‌مو خۆر هه‌ڵاتی ناوه‌ڕاست  بوه‌ هۆی بڵاو بونه‌وه‌ی حیجابیش پێی ، وه زائیده‌ن ‌ چه‌سپاندنی حوکمی شه‌ریعه‌ت وه ‌دروست کردنی جه‌یشێکی ئیسلامی بۆ سه‌رکوت کردنی مخالیفانی خۆی . ئیتر حیجاب له ‌به‌رکردن بو به‌ هه‌ڵوێستی سیاسی و دینی . که ‌له‌وه‌ پێش ئه‌ م دیاردانه‌ زۆر که‌م  بون  له‌کۆمه‌ڵگه‌ی  ئێران دا وه‌ له‌ ناوچه‌که‌شدا . ده‌وڵه‌تی ئیسلامی ئێران ده‌ورێکی به‌ر چاوی بینی له‌ ژیا ندنه‌وه‌ی ئیسلامی  سیاسی له‌ خۆر هه‌ڵاتی ناوه‌ڕاسدا .

 

له‌ساڵی 1935 دا باوکی شا  عه‌بای قه‌ده‌غه‌ کرد له‌ئێران ، ڕه‌زا شا  ده‌یویست  ئێران وه‌ک  وڵاتێکی مۆدێرن  ده‌رکه‌وێت که ‌له‌و باوه‌ڕه‌دا بوو ئه‌م  جۆره‌ جل و به‌رگه‌ ڕه‌شانه‌ کۆن و ڕێگرن له ‌به‌رده‌م  گه‌شه‌کردنی  کۆمه‌ڵگه‌دا .  به‌ڵام  ژنانی  دینی ، به‌تایبه‌تی  ته‌مه‌ن  گه‌وره‌کان . له ‌توا نایان دا نه‌بوو گۆڕان کاری یه‌کی وا ‌ کت و پڕو خێرا بچه‌سپێنن ، زۆر پێیان قورس بوو .

 

( فارمایان) له‌ کتێبێکدا به‌ناوی کچانی ئێران بیره‌وه‌ری خۆی له‌باره‌ی  نیگه‌رانی دایکیه‌وه‌ ده‌گێڕیته‌وه‌ ، ئه‌ڵێ کاتێک دایکم زانی ئه‌و حه‌یاو حورمه‌ته‌ی که‌عه‌با پێی به‌خشیوه‌ له‌ده‌ستی ده‌دات  . به‌ته‌واوه‌تی نیگه‌ران بوو به‌م  بڕیاره‌‌ .

وه ‌به‌دوای هاتنی خومه‌ینی له‌ئێران سیسته‌می عه‌باو په‌چه‌  کرایه‌وه ‌ به‌قانون و ئیجبار کرا . جاران جل و به‌رگی حیجاب باوی نه‌بوو ، ئێستا له‌هه‌ر کوێیه‌ک حیجاب به‌کار بێت سیسته‌می کۆیله‌یه‌تی له‌سه‌ر ژنان  زیاتره‌ ، وه‌  له‌ هه‌ر کوێیه‌  حیجاب به‌کار بێت مۆدێلی جل و به‌رگی ئیسلامی سه‌رچاوه‌ی پاره‌ په‌یدا کردنه‌ . له‌ قاهیره‌ ( فرۆشگای سه‌لام بۆ ژنانی محه‌جه‌به‌ ) مارکێتێکی سێ نهۆمییه‌ هیچی تری تیا نیه‌ ته‌نیا جل و به‌رگی ئیسلامی  نه‌بێت ، به‌ڕێوه‌ به‌ری ئه‌م مارکێته‌ ئه‌ڵێ ئه‌م مارکێته‌‌ تایبه‌ته‌ به‌ حیجاب . له‌بێروت له‌نهۆمی ئه‌رزی ( مزگه‌وتی گه‌وره‌ی پێغه‌مبه‌ر ) حیزبوڵا کارخانه‌یه‌کی مۆدێلی جل و به‌رگی ئیسلامیان به‌گه‌ڕ خستوه‌ و پاره‌یه‌کی  زۆری به‌ده‌ست هێناوه‌  له‌ڕێگه‌ی  فرۆشتنی  حیجابه‌وه‌  که‌ ڕۆژ  به‌ڕۆژ له‌زیاد بوندایه‌ و کڕیاری زۆر ده‌بێت . به‌ڕێوه‌ به‌ره‌که‌ی ناوی حاجی ( زه‌هره‌ ) یه‌  ئه‌ڵێ  ئه‌مه‌  گه‌وره‌ ترین شۆڕشی ئیسلامییه‌ .

له‌ ئێران ئه و‌ ژنانه‌ی فرمانی شایان پشت گوێ خست و به‌عه‌باوه‌  ئه‌چونه ‌ سه‌ر جاده‌  له‌لایه‌ن سه ر‌بازه‌کانه‌وه‌ عه‌باکه‌یان پارچه‌  پارچه‌  ئه‌کرا . هه‌ندێکی تر له‌ ژنه‌کان بۆ ئه‌وه‌ی توشی سوکایه‌تی نه ‌بنه‌وه‌ ، له‌ماڵه‌وه‌ مانه‌وه‌و نه ‌ئه‌چونه‌  ده‌ر . خه‌دیجه‌ ژنه‌که‌ی خومه‌ینی یه‌کێک بوو له‌و ژنانه‌ی که‌ به ‌ته‌واوی چونه‌ ده‌ره‌وه‌ی له‌خۆی حه‌رام  کرد .

له‌ بیسته‌کاندا  کاتێ شا فه‌رمان ڕه‌وایی ئه‌کرد له‌ ئێران ، هه‌وڵیان ئه‌دا ئێران  ڕۆژئاوایی  بکه‌نه‌وه‌ ، ویستویانه‌ پاشماوه‌ی هه‌زاران ساڵه‌ی داب و نه‌ریتی جیایی ژن و پیاو ڕاماڵن . تا شۆڕشی ئیسلامی نه‌هاتبوه‌ سه‌ر حوکم ، پیاوانی قژ چاکه‌ر خه‌ریکی قژی ژنان بون ، پیاوانی به‌رگ درو په‌راوه‌یان به‌ژنان ده‌کرد ، مامۆستایانی پیاو له‌ قوتابخانه‌ی کچاندا ده‌رسیان ئه‌وته‌وه‌ . به‌ڵام که‌ جمهوری ئیسلامی هاته‌ سه‌ر حوکم هه‌مو شتێک به‌ ئیسلامی کرا ، نه‌ک هه‌ر ژن حیجابه‌ ، یان پیاو ڕتشی درێژه‌ ، هه‌مو شته‌کانی تریش  هه‌ر ئیسلامین ، مارکێته‌کان ، ساڵۆنه‌کان ، سینه‌ماکان ،خه‌سته‌خانه‌کان ، زانکۆکان  هه‌مو شتیک مۆری ئیسلامی پێوه‌ نراوه‌ . کۆمه‌ڵگه‌یه‌کی دو به‌ره‌ نێرینه‌و مێینه‌ ، که‌به‌رامبه‌ر به‌ یه‌کتر بێگانه‌ کراون .

 

کاتێک شۆڕش  له‌ کۆتایی حه‌فتاکاندا دژی شا په‌ره‌ی سه‌ند و به‌هێز بوو ، عه‌باو حیجاب بوو به‌ سیمبوڵی ناڕه‌زایه‌تی له‌ دژی شاو لایه‌نگرانی ڕۆژئاویی . ئه‌مه‌ش به‌تایبه‌ له‌لایه‌ن هه‌ندێک مه‌لاوه‌ ده‌ستی  پێ کرد  ، بۆ پشت گیری شۆڕشه‌که‌  ، یه‌کێک له‌و مه‌لایانه‌ به‌ ناوی ئیبراهیم ئه‌مینی ئه‌یوت ئه‌گه‌ر هه‌مو ژنان عه‌با به‌سه‌ردا بده‌ن  ، ژنانی مێردار دڵنیا  ئه‌بن  له‌ کاتێکدا پیاوه‌کانیان له‌ماڵه‌وه‌ ده‌ر ده‌چن  ڕوو به‌ڕو نابن له‌گه‌ڵ ژنانی به‌ره‌ڵادا .

زانایه‌کی تری  ئیسلامی له‌به‌ریتانیا هۆیه‌کی تری هێنایه‌وه‌و  نوسیویه‌تی  مه‌به‌ست  له‌حیجاب ئه‌وه‌یه‌ که‌ که‌لتورێکی ڕاسته‌قینه‌ی جنسی به‌وجود بهێنرێ ، که‌ئیتر پێویست  نه‌کات پیاوان وه‌ڵامی سێکسی خۆیان به‌شتێکی تر بده‌نه‌وه‌ ، که‌ پۆڕنۆگرافی واته‌ (فلیمی سێکسی )  دێنێته‌ کایه‌وه‌ . ئه‌گه‌ر تۆزێک دیقه‌ت بده‌ینه‌ ئه‌م  دو حاڵه‌ته‌ وا له‌ژنان ئه‌کات له‌پێناوی وه‌ڵامدانه‌وه‌ به‌ داوا کاریه‌ سێکسییه‌کانی پیاواندا ژنان ده‌ست له‌ڕاحه‌ت و ئازادی خۆیان هه‌ڵگرن .  له‌دینی ئیسلامدا پیاوهه‌مو پشت گیرییه‌کی لێ کراوه‌ ، پێغه‌مبه‌ر ئه‌ڵێ ، له‌دوای خۆم هیچ فیتنه‌یه‌کم جی نه‌هێشتوه‌ بۆ پیاو ته‌نیا ژن نه‌بێت ، واته‌ هه‌مو شتێکم بۆ پیاو به‌قانونی کردۆته‌وه‌ .( إقتران النیرین ج6 ص282 مسلم ).

 

خومه‌ینیش ئه‌ڵێ جل و به‌رگی ڕۆژئاوایی شێوه‌یه‌که‌  له‌ ئیمپریالیزم که‌جوانی ژنی کردۆته‌ به‌رهه‌مێکی کاپیتالیستی  تا بازرگانی پێوه‌ بکرێ ، وه‌ ژنانی جیهانی سێ یه‌میشی کردۆته‌ کڕیاری جل و به‌رگه‌کانیان  . ئه‌م هه‌موو هۆیانه‌ وای له‌ ژن کردوه‌ که‌ ناچار بکرێ مل به‌ حیجاب بدات ، بێجگه‌ له‌هه‌ڕه‌شه‌و تۆقاندن و لێسه‌ندنه‌وه‌ی دارایی و که‌می  فه‌رهه‌نگ و  وه‌ هه‌روه‌ها  مۆته‌که‌ی شه‌رف و ئه‌خلاق که ‌له‌ ژنان دا کۆبۆته‌وه…..هتد . ژنێک له‌ فلسطین به‌ ناوی ( ته‌مام ) ئه‌ڵێ  بۆ زۆربه‌ی زۆری ئێمه‌ی ژنان ،  براکانمان ، باوکمان ، مێرده‌کانمان  له‌گه ‌له‌  گورگ  ده‌چن ، وا ده‌زانن له‌ژیاندا هیچ  ئه‌رکێکیان نیه بێجگه‌ له‌ پاراستنی له‌شی ئێمه‌  نه‌بێت . ئه‌مه‌ش جۆرێکه ‌ له‌ترسناک  ترین گوشار به‌سه‌ر ئێمه‌ی ژنانه‌وه‌ . هه‌روه‌ها  ئه‌ڵێ  هه‌میشه‌  پیاوان نیگه‌رانی ئه‌وه‌ن که‌ ئێمه‌ شه‌ره‌فیان له‌که‌دار بکه‌ین . (ته‌مام)  شیعارێکی به‌رز کردبوه‌وه‌ بۆ ژنان که‌ ئه‌یوت  باوکه‌ گیان ، برا گیان ، هاوسه‌ره‌ خۆشه‌ویسته‌کانمان   به‌بێ تاوان مه‌مان کوژن ئێمه‌ش حه‌زمان  له‌ژیانه‌ وه‌ک ئێوه‌ . ئیتر واز بێنن له‌م که‌لتوره‌ کۆنه‌په‌رستیه‌ ، واز بێنن  له‌ کۆڵانی  داخراو و ته‌سکی  ئاین بۆ ئێمه‌ی  ژنان ، ئه‌م  ئاینه‌ ژیانی  ئێمه‌ی  له‌قاڵب  داوه‌ .

 

به‌ڵام ئه‌وه‌ی جێی سه‌ربجی منه‌ له‌سه‌ر جلو به‌رگی ئیسلامی ، له‌سه‌حرای جه‌زائیری سه‌حرایه‌کی وشک و برنگ و فراوان  . لێره‌ خێڵه‌ کۆچه‌ریه‌کان  که‌ پێیان  ده‌وترێت خه‌وارج ، ئه‌مانه‌ ده‌ست به‌رداری نه‌ریتی خۆیان نابن ، پیاوانیان که‌ ده‌گانه‌  ته‌مه‌نی  باڵقی  ده‌مو چاوی خۆیان  دا ده‌پۆشن  . له‌کاتێکدا ژنیان ئه‌مه‌ ناکه‌ن . کاتێک ده‌گه‌نه‌ ته‌مه‌نی ڕیش تاشین  ، به‌چه‌ند پارچه‌ قوماشی شینی تۆخ  ده‌بێت خۆیان داپۆشن وته‌نیا چاویان دیار بێت  ،ئێمه‌ی جه‌نگاوه‌ر ده‌م و چاوی خۆمان دا ده‌پۆشین بۆ ئه‌وه‌ی دوژمن نه‌زانێت چیمان ده‌وێت ، شه‌ڕ یان ئاشتی . به‌لام ژنان هیچ شتێکیان نیه‌ بیشارنه‌وه‌ . یه‌کێ له‌ پیاوه‌ خه‌واریجه‌کان باسی نه‌ریته‌که‌ی خۆیان ئه‌کات و ئه‌ڵێ  ، خه‌وارج موسڵمانن و به‌هۆی لێکدانه‌وه‌یه‌ک که‌بۆ ئاین هه‌یانه‌ که‌ ئازادییه‌کی جنسی به‌رچاو ده‌ده‌ن به‌ ژنان  پێش شو کردن و پاش  شوکردن  ڕێگایان ئاوه‌ڵا کردوه‌ بۆ په‌یوه‌ندیه‌کی دۆستانه‌ و بێ پێچ و په‌نا  له‌گه‌ڵ پیاوان . په‌ندێکی خه‌وارجی هه‌یه‌ ده‌ڵێت ( پیاوان و ژنان  بۆ یه‌کتر ، بۆ چاو بۆ دڵ ، نه‌ک ته‌نیا بۆ جێگای نوستن ) موسڵمانانی ترئه‌م نه‌ریته‌ی خه‌وارج لێک ده‌ده‌نه‌وه‌ به‌ نزیک بونه‌وه‌ له‌دین وه‌رگه‌ڕان .

 

 

 

هه‌میشه‌ ڕۆژنامه‌ ئیسلامیه‌کان به‌رده‌وام بیری ژنان ئه‌هێنه‌وه‌ که‌حیجاب سه‌نگه‌رێکه‌ شه‌ره‌ف مه‌ندانه‌یه‌  له به‌رامبه‌ر جل و به‌رگه‌ ‌ ڕۆژ ئاوایه‌کاندا ئه‌بێ بوه‌ ‌ستێته‌وه‌ . هه‌میشه‌ ئیسلامیه‌کان ژنان ناچار ئه‌که‌ن مل که‌چی یاساو ڕێسای ئیسلام  بن . ( خومه‌ینی ئه‌ڵێ ئه‌گه‌ر سونه‌تی پێغه‌مبه‌ر ئه‌وه‌ بوه‌ که‌ کچان له‌ته‌مه‌نی 9 ساڵیدا شو بکات ، بێگومان ئه‌بێ ئێستاش به‌ 9  ساڵی  شو بکه‌ن چونکه‌ ئه‌و کچه‌ کامڵه‌ ئه‌بێ به‌ شو بدرێ . ئه‌گه‌ر ده‌یان ووت ژنان نابێ  ببن به ‌قازی بێگوامن ده‌بێ ده‌زگای قازیان لێ قه‌ده‌غه‌ بکرێ . ئه‌گه‌ر ئافره‌ت ئه‌بێ عه‌بای به‌سه‌ره‌وه‌ بێت ، که‌واته‌ ئافره‌ت به‌حیجابه‌وه‌ پێی ئه‌وترێ ئافره‌ت ) . ئێستا له‌ئێران هه‌مو کچێک له‌ هه‌شت نۆ ساڵیدا خاوه‌نی باشترین عه‌بای خۆیه‌تی که‌به‌پێی باڵا بۆی بڕاوه‌ ، بۆ ئه‌وه‌ی دڵی خۆش بێت نه‌خشی جوانی بۆ تێ ئه‌که‌ن   . ( ئاسفند فروخرو پارسا )  ئافره‌تێکه‌ به‌تاوانی فه‌سادی سه‌ر زه‌وی و په‌ردان به‌له‌ش فرۆشی و دژایه‌تی کردنی خوا ، پاش ئه‌وه‌ی له‌گونیه‌وه‌ پێچرا و گوله‌ باران کرا .  ئه‌وه‌ی له‌ڕاستیدا کردبوی ته‌نیا  هاندانی کچانی قوتابخانه‌کان بوو که‌عه‌با نه‌ده‌ن به‌سه‌ردا . هه‌روه‌ها  به‌سه‌دان ژن  له‌به‌ندیخانه‌کاندا  توند  کران  له‌به‌ر ئه‌وه‌ی له‌بڕیاری شۆڕش و یاسای ئیسلامی له‌ئێران  سه‌رپێچیان کرد بوو . وه‌ هه‌زارانیش ئاواره‌ی هه‌نده‌ران بوو .

 

ئه‌م هۆیانه‌ ده‌ورێکی گرنگیان هه‌بو له‌ زیندو کردنه‌وه‌ی حیجاب ، به‌ڵام ئه‌وه‌ی جێی سه‌رنجی منه‌ حیجاب مۆدێلێک نیه‌ له‌جل وبه‌رگ بۆ ژنان تا حه‌زی لێ بکه‌ن ، ئه‌وه‌ گوشاری ده‌وڵه‌ت و حیزبه‌ دینیه‌کان و کلتوری پیاوسالارییه‌ . که‌چی به‌بێ ئه‌وه‌ی که‌س سه‌رنجی بۆ جل و به‌رگی ئیسلامی پیاوان بچێت .

له ‌کۆمه‌ڵگه‌ی  ئیسلامیدا له‌شی ژنان چاوی زۆر له‌سه‌ره‌ . له‌ئێران  له‌ده‌ریای  خه‌زه‌ردا  ژنان  به‌عه‌باوه‌ مه‌له‌  ئه‌که‌ن به‌ڵام  پیاوان به‌شۆرتی کورته‌وه‌  مه‌له‌ ئه‌که‌ن .

له‌شێک هه‌یه‌ له‌شی ترسناکی ژنانه‌ که ‌له ‌کۆمه‌ڵگه‌  ئیسلامیه‌کاندا بارێکی قورسی لێنراوه‌ ، ئه‌ویش باری ناموس و شه‌ره‌فی نێرینه‌یه‌ .

له‌زۆربه‌ی وڵاته‌ ئیسلامیه‌کاندا ژنان به‌رپرسی ناموسی که‌س و کاری نێرینه‌ن ، ئه‌گه‌ر ژنێک خیانه‌ت بکات له‌مێرده‌که‌ی  یان کچێک پێش شو کردن سێکس بکات ئه وه‌ جه‌هه‌نمی بۆخۆی داخستوه‌ . زۆربه‌ی زۆری ژنان له‌کۆمه‌ڵگه‌ ئیسلامیه‌کاندا به‌ده‌گمه‌ن بتوانن  ته‌نیا بۆ جارێکیش له‌هه‌مو ژیانیدا بتوانێت  شه‌وێک  له‌ده‌ره‌وه‌ی  ماڵ کات  به‌سه‌ر به‌رێت . ژن  بێ  ئه‌ندازه‌ شه‌رمن و کۆشه‌ گیر کراوه‌ ، هه‌ر له‌منداڵیه‌وه ‌ له‌گه‌ڵ  فرمانی قورئان و شه‌ریعه‌ت و عاده‌ت و ته‌قالیدی کۆمه‌ڵایه‌تی به‌خێو کراوه‌ ، له‌کاتێکدا ئه‌م هه‌مو گوشارانه‌ بۆ پیاو نیه‌ . ئه‌و هه‌مو ژنانه‌‌ی که‌ تیرۆر کراون ، ئه‌و که‌سانه‌ تیرۆری کردون  که‌ قورئان و شه‌ریعه‌ت په‌روه‌رده‌ی کردون .

زۆر سه‌یره‌ له‌ زۆربه‌ی وڵاتانی خۆر هه‌ڵاتی ناوه‌ڕاست دا ، ئه‌و وڵاتانه‌ی که‌ ئیسلام ده و‌ری بڕیار دانی تیا  هه‌یه‌ ‌، داب و نه‌ریت شتێکه‌ زۆر توند ده‌سی پێوه‌ ئه‌گیرێت ، وه‌کو پایگایه‌ک که‌ هه‌زاران سه‌رباز به‌ چه‌کی قورس چوار ده‌وری ته‌نیوه‌ ، که‌هه‌زاران ساڵه‌ بێگۆڕان و ده‌ستکاری ماوه‌ته‌وه‌ ، ده‌سه‌ڵات دوای ده‌سه‌ڵات هه‌مان که‌لتور پیاده‌ ئه‌که‌نه‌وه‌ که ‌هه‌زاران ساڵ له‌مه‌ پێش پیاده‌ کراوه‌ .

با تۆزێکیش  سه‌یری کوردستانیش بکه‌ین بزانین ‌ چی ئه‌گوزه‌رێ ، له‌کوردستان  تا ئێستاش هه‌ر وه‌کو  وڵاته‌کانی  تر  پۆلیس و ئاسایش وه‌کو فتوای مه‌لای مزگه‌وته‌کان سه‌رگه‌رمی ڕاونان و گرتنی کچ و کوڕی گه‌نجه‌ له‌سه‌ر دڵداری ، وه ‌بردنیان بۆ پۆلیسخانه‌ ، بۆ به‌زۆر به ‌ئه‌نجام گه‌یاندنی پشکنینی کچێنییان ، له‌کاتێدا زۆر جار توشی ئابڕو چون ئه‌بن له‌ ‌ناو خه‌ڵکدا وه‌ توشی کێشه‌ی گه‌وره‌ ئه‌بن له‌لایه‌ن که‌س و کاریانه‌وه‌ . له‌کاتێکدا وڵاته‌که‌مان گڤه‌  گڤی ئازادی و دێمکراتی  له‌ ڕه‌شه‌باکه‌ی سلێمانی به‌هێز تره‌  ، وه‌چه‌ندین ئه‌ندام  په‌ڕله‌مانی  ژنیشمان هه‌یه له‌ هه‌مان کاتدا ، فزه‌یان لێوه‌ نایه‌ت‌ . تا ئێستاش له‌کوردستان وه‌کو هه‌مو کۆمه‌ڵگه‌ ئیسلامیه‌کانی تر یاسای ده‌ست درێژی جنسی پیاده‌ ئه‌کرێ ( به‌ تاوانی زینا ) ده‌ست درێژ که‌ریش ئازاد ده‌کرێت .

دوای مردنی پێغه‌مبه‌ر ، ئایشه‌ هه‌میشه‌ بیری ‌ ئه‌کرده‌وه‌ و خه‌مبار بوه‌و خۆی ئه‌خوارده‌وه‌ و ئاواتی ئه‌وه‌ بووه‌ که‌ناوی له‌مێژودا بسڕیته‌وه‌ . ئه‌ڵێن  زۆر گریاوه‌ هه‌ر کاتێک ئه‌و ئایه‌ته‌ قورئانیه‌ی ئه‌خوێنده‌وه‌  که‌ ئه‌ڵێ ئه‌ی ژنانی پێغه‌مبه‌ر له ‌ماڵه‌کانتاندا بمێنه‌وه‌ و حیجاب بپۆشن . کاتێ پێغه‌مبه‌ر مرد عایشه‌ ته‌مه‌نی 19 ساڵ بوو ، ژیانێکی تاق و ته‌نیا چاوه‌ڕوانی بوو ،  بێ منداڵ بوو ، هه‌میشه‌ ئه‌یوت  باشه‌ بۆ بۆم  نه‌بێ  شو بکه‌ ‌‌مه‌وه‌ ،  ئه‌م  ئایه‌ته‌  چی  بو هاته‌ خواره‌وه‌ بۆم . ڕاسته‌ من  ده‌سه‌ڵاتم  بۆ ماوه‌ته‌وه‌ ، سه‌روه‌ت و سامانم بۆ ماوه‌ته‌وه‌ ، به‌ڵام  ده‌سه‌ڵاتم  به‌ ته‌نیا بۆ چییه‌  که ‌له‌شته‌کانی تری ژیان  بێ  به‌ری  بم .

ئه‌م هه مو ئایه‌ت و حه‌دیسانه‌ی که‌ دژی ژنان نوسراوه‌ته‌وه‌ ، ڕو به‌ڕوی پرسیارێکمان ئه‌کاته‌وه‌ ، ئه‌گه‌ر خوایه‌ک هه‌یه‌ ، وه‌  ئه‌گه‌ر ئه‌م خوایه‌ حه‌زی له‌چاره‌ی ژنان کردبایه‌‌ ، یان یه‌کسانی ژن و پیاوی مه‌به‌ست بوایه‌ ، قورئانی نه‌ک بۆ سه‌ر قافڵه‌ چییه‌کی عره‌بی کاروانی حوشتر ، نه‌خوێنده‌وه‌ار ، پیاوێکی خێله‌کی عه‌ره‌بی سعودیه‌ ، به‌ڵکو بۆ که‌سێکی ئازادیخواز یان بازرگانێکی عبقری ئه‌وروپی  ئه‌نارده‌  خوار . به‌ڵام  سه‌د  ئه‌فسوس بۆ ژنان شانستان وه‌ک شوتی سپییه‌ له‌سایه ی  ئیسلامدا . له‌ هه‌ر جێگایه‌ک  که‌لتوری  ئیسلامی باڵا ده‌ست بێت هه‌ر رۆژه‌  دنیا  تاریک ترو تاریک تر ده‌نوێنێ .

 بۆ ڕیشه‌ کێش کردنی دین و که‌لتوری ئیسلامی خه‌باتی زۆری ده‌‌وێت ، ڕێکخراو بونی ئه‌وێت ، ڕابه‌ری جدی و ڕۆشنی ئه‌وێت .

 بزوتنه‌وه‌ی ڕزگاری خوازی ژنان دژ به‌ ڕه‌شه‌ کوژی و هه‌ڵاواردن تا ئێستاش ده‌ست و پێ سپی و ده‌ست به‌خه‌نه‌یه‌ ، واته‌ زۆر لاواز و سسته‌ ، که‌ره‌سته‌ی  ڕێکخاو بونی  له‌ئاستێکی زۆر نزمدایه‌ .  ئه‌مه‌ش جێگه‌ی داخ و ئه‌سه‌فه‌ .  قسه‌کانمان ته‌نیا  ئاوات و حه‌زه‌  نه‌چۆته ‌ ئاستێکی پراکتیکی ئیجتماعی  به‌گژاچونه‌وه‌‌ . به‌ڵام ئه‌مه‌ مانای وا نیه‌ زه‌ڕبی سفری بکه‌ین  له‌گه‌ڵ ئه‌وه‌شدا جه‌نگێک هه‌یه‌ له‌ده‌رونی ژناندا ، وه‌ له‌ده‌رونی کۆمڵگه‌دا هه‌ندێک جار به‌ئاشکرا هه‌ندێ جار به‌نهێنی ، ئه‌م جه‌نگه‌  تروسکاییه‌که‌ی لای مرۆڤه‌ ئازادی خوازه‌کان ئه‌دره‌وشێته‌وه‌ دژ به‌ قانونه‌کانی ئیسلام .  بانگه‌و‌ازی من بۆ ژنان که‌ له‌م  دینه‌  دورکه‌ونه‌وه‌ به‌ره‌و ڕیزی سه‌ربه‌خۆی خۆتان ڕێچکه‌ ببه‌ستن . ڕزگاری ئێوه‌ له‌یه‌ک گرتویی و ڕێکخراو بون و وشیاریتان دایه‌‌ ، ئیتر به‌ ستانه‌ چۆک دادان و تاساندن . 

ماویه‌تی ‌

wasta_kamal@yahoo.com

sarchawe :siti hawpeshti 

This entry was posted in وتار. Bookmark the permalink.

وەڵامێک بنووسە

Your email address will not be published. Required fields are marked *

You may use these HTML tags and attributes: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>